Kaç kişi?
Kullanılabilirlik araştırmasının klasik bulgusu: beş kullanıcı, bir arayüzdeki kullanılabilirlik sorunlarının yaklaşık %85’ini ortaya çıkarır. Altıncı, yedinci, onuncu kullanıcı çoğunlukla aynı sorunlara takılır; yeni bilgi hızla azalır.
Hikâyesi: Beş kullanıcı yeter mi? →Turlar halinde
| Satır | Tek büyük tur | Üç küçük tur |
|---|---|---|
| Kişi | 15 kişi, bir kez | 5 + 5 + 5 |
| Arada | Düzeltme yok | Her turdan sonra prototip düzeltilir |
| Sonuç | Aynı bulgu 15 kez yazılır | Her tur yeni bir katman açar |
Nasıl yürütülür?
- Görev verin, ekran göstermeyin. “Siparişinizi kaydedin” deyin; “şu düğmeye basın” demeyin.
- Sessiz izleyin. Kullanıcı takıldığında yardım etmeyin; takıldığı yer bulguyu üreteceğiniz yerdir.
- Sesli düşünmesini isteyin. “Aklınızdan geçeni söyleyerek ilerler misiniz?”
- Altın soruyla bitirin. “Sizi hâlâ ne rahatsız ediyor?”
Neye bakılır?
“Beğendiniz mi?” sorusunun cevabı hep “güzel olmuş”tur. Nezaket dürüstlük değildir. Söylenene değil, yapılana bakın:
- DuraksamaEkranda gezinen göz, basılmayan düğme.
- Geri dönüşYanlış girip geri çıkmak.
- Sesli düşünce“Şimdi bu ne yapacak acaba?”
İyi bulgu nasıl yazılır?
| Parça | Sorusu | Örnek |
|---|---|---|
| Gözlem | Ne oldu? | Kaydet düğmesini 8 saniye aradı. |
| Yorum | Neden oldu? | Düğme sayfanın altında, diğerleriyle aynı renkte. |
| Revizyon | Ne değişecek? | Kaydet sabit alt çubuğa, birincil renkte. |
KalıpKullanıcı X yaparken Y oldu, çünkü Z; şunu değiştireceğiz.
“Arayüz karışık” ya da “beğenmedi” bulgu değildir: gözlem ve adres yoksa revizyon çıkmaz.
Ne zaman yetmez?
Beş kişi kuralı kullanılabilirlik içindir. “Hangi fiyat daha çok satar?” gibi istatistik isteyen sorular başka yöntemlerin işidir. Bu adımdaki hedef istatistik değil, prototipin takıldığı yerleri bulmaktır.
Test onay için değil, öğrenmek içindir.